poniedziałek, 17 stycznia 2011

Thorrablot

Jak sama nazwa wskazuje - jest to blot poświęcony Thorowi. Þorrablót (Święto Þorriego) odnajdujemy w sagach islandzkich jako pogańskie święto zimy.

Sugerując się kalendarzem staroislandzkim obchodzimy ten dzień mniej więcej w tym terminie, w którym rozpoczynał się miesiąc zwany Þorri. Islandczycy dzielili rok tylko na dwie pory roku: lato i zimę. Þorri, to według starego islandzkiego kalendarza czwarty miesiąc zimy. Jest to czas od połowy stycznia do połowy lutego. Miesiąc zaczyna się zawsze w ten sam dzień powszedni (w przypadku Þorri jest to piątek), w związku z czym nie można go określić konkretną stałą datą, np 19.01 - co jest notorycznie rozpowszechnianą w sieci pomyłką. Podobnie jak wiązanie tego święta z pełnią księżyca.

sobota, 15 stycznia 2011

THOR – Þórr

Thor – (Grom, Piorun), Asathor (Piorun Asów), Einriði, Eindriði (Samotny Jeździec), Rymr (Ryczący, Grzmiący), Hlorriði (Ryczący Sprawca Burzy (?) lub Jasny Jeździec (?)), Ökuthor (Thor z Wozem [Bojowym]), Wethorm (Obrońca Świętości), Weur (Osłaniasz Świętośći (?)), Wingthor (Rzucający Gromy).

Najsilniejszy z Asów słynie jako wróg i zabójca olbrzymów, przed którymi broni bogów i ludzi. Jego domeną jest walka, ale również władza nad zjawiskami atmosferycznymi, które regulują płodność ziemi. "...panuje w powietrzu, rządzi grzmotami i błyskawicami, wiatrem i deszczem, pogodą i owocowaniem” – jak pisze Adam z Bremy. Posiada także moc odwracania zarazy powodowanej być może nieurodzajem.
Thor jest bogiem siły i walki, jednak ciężko o nim mówić jako o bogu wojny i porównywać z Tyrem lub Odynem. To nie wojny a raczej pojedynki były sferą bojowej aktywności tego boga. To wyprawy przeciw olbrzymom mające na celu obronę bogów i ludzi albo zdobycie czy odzyskanie niezbędnych im przedmiotów. Walki Thora zawsze mają charakter pojedynku lub indywidualnej wyprawy, nigdy zaś wojny.

Swoich bohaterskich czynów dokonuje niemal zawsze poza światem bogów, najczęściej w świecie olbrzymów. Sam ma wyraźne rysy olbrzyma, w końcu jego matką jest olbrzymka Jörd (ziemia), (zwana też Hlodyną i Fjorgyną) a ojcem Odyn (syn olbrzymki). Oczywiście Jednooki jest od własnego syna dużo mądrzejszy, co nie oznacza, że Thor jest głupi. Wygrał przecież w pojedynku na wiedzę z karłem Alvisem (Wszystkowiedzącym), któremu bogowie obiecali bez wiedzy Thora rękę jego córki – Thrudr, w zamian za wykonanie jakiejś pracy. Thor musiał zgodzić się na ten układ, ale postawił warunek – zażądał od najmądrzejszego z karłów odpowiedzi na szereg pytań, które zadawał mu przez całą noc, aż do świtu, kiedy to światło słoneczne zamieniło w kamień tego najmądrzejszego z krasnoludów.

poniedziałek, 13 grudnia 2010

Kilka odpowiedzi

Pozwolę sobie rozwinąć nieco FAQ umieszczone na stronie www.asatru.com.pl, ponieważ dosyć często spotykam się z sytuacją, podczas której trzeba wytłumaczyć 3 dodatkowe kwestie. Czasami formowane są w postaci pytań, ale bywa też, że przedstawiane są w postaci zarzutów albo nieco nawiedzonych idei. Te 3 tematy to:

1. Żyjesz w Polsce, dlaczego więc nie wyznajesz bogów słowiańskich?  - To pytanie jest wręcz sztandarowym tekstem prawie każdego rodzimowiercy, z którym mam okazję dyskutować. Od razu potem leci - cudze chwalicie, swego nie znacie, albo - słowiańscy przodkowie, słowiańskie korzenie itd.
2. Pfi... Przecież ten honor to jedni rozumieją tak, a inni inaczej... Co za niespójna ścieżka! - Podobne sformułowania padają zazwyczaj ze strony osób, które nie znają panteonu nordyckiego i mitologii.
3.  Gdyby wszyscy postępowali wg 9 zasad asatryjskich to świat byłby idealny! Dlatego koniecznie trzeba przekonwertować innowierców na Asatru! - Takie hasła najczęściej rodzą się w głowach nastolatków niesamowicie podekscytowanych znalezieniem nordyckiej ścieżki. Entuzjazm neofity warto pokierować na bardziej konstruktywne tory, dlatego proponuję mantrę "Asatru nie jest dla każdego" oraz wyjaśniam swój punkt widzenia.

Inicjacja społeczna w Asatru

Jakiś czas temu pojawiło się pytanie, a raczej prośba o inicjację. Oczywiście w dzisiejszych czasach nikt przy zdrowych zmysłach nie będzie starał się odtworzyć procesu przez jaki przechodzili dawni ulfhednar i berserkir. Tym, którzy ciągle mają fantastyczno - romantyczną wizję bycia berserkiem (zaczerpniętą z filmów, bajek czy gier) polecam przeczytać parę sag lub chociażby nasz artykuł tutaj.

niedziela, 5 grudnia 2010

Jule

Jule (Jul, Jól) to święto obchodzone w środku zimy w północnej Europie od czasów starożytnych. Podczas Jule rytualnie pito alkohol i składano ofiary, by zapewnić urodzaj na wiosnę. Wydaje się również, że biesiadę organizowano też po to, by wyrazić radość z faktu, że połowa zimy minęła, i uczcić fakt, że do wiosny jest coraz bliżej. 

Jednym z dawnych obrzędów z okazji tego święta było złożenie Frejowi ofiary z dzika - sonarblot - oraz przysięgi na dzika (wg Eddy poetyckiej, Pieśń o Helgim synu Hjorwarda, proza przed strofą 31). Wieczorem składano śluby: przyprowadzono odyńca ofiarnego, mężowie kładli na nim ręce i składali uroczyste przyrzeczenia przy pucharze ślubnym.

Echo zwyczaju rytualnego uboju knura odnaleźć można współcześnie między innymi w tradycji podawania świątecznej szynki oraz w słowach śpiewanej do dziś piętnastowiecznej "Kolędy o głowie dzika" (ang. The Boar's Head Carol).

czwartek, 11 listopada 2010

poniedziałek, 8 listopada 2010

Inicjacja berserkir i ulfhednar

O rytuałach inicjacyjnych berserków i ulfhedar trochę wiemy, ale nie wszystko jest jasne. Sagi i informują nas o wielu zwyczajach, które uznajemy za inicjacyjne ale nie do końca wiadomo kogo one dotyczą. Duże trudności sprawia próba przyporządkowania ryuałów do "inicjacji grup wiekowych" czy "inicjacji tajnych stowarzyszeń". W skład ulfhednar wchodzili zazwyczaj młodzi wojownicy i ich inicjacja mogła mieć wiele wspólnego z inicjacją grup wiekowych. Dzięki badaniom i analizowaniu własnie tych inicjacji związanych z wiekiem próbuje się rekonstruować taki rytuał - jednak źródła pochodzą z różnych okresów, ich wartość też jest różna (nie wiadomo ile z nich to prawda a ile to fantazja autorów).